انفجار قیمت خودرو در بازار خودرو های مونتاژی
به گزارش بتن آنلاین، بازار خودرو های مونتاژی در ایران طی هفته های اخیر با رشد قابل توجه و کم سابقه قیمتها رو به رو شده؛ روندی که در خیلی از مدلها با منطق تغییرات نرخ ارز و شاخصهای کلان اقتصادی همخوانی ندارد.
به گزارش خبرگزاری، بازار خودرو های مونتاژی چینی در ایران در مقطع فعلی وارد فازی شده که خیلی از فعالین اقتصادی از آن بعنوان «افزایش غیرهم راستا با متغیرهای اقتصادی» یاد می کنند. بررسی نرخها نشان میدهد که از اواخر فروردین و هم زمان با افزایش نااطمینانی های سیاسی و اقتصادی، قیمت خودرو در بازار آزاد با شیبی تندتر از روندهای معمول رشد کرده است. این در حالیست که قیمت ارز و فاکتورهای کلان اقتصادی چنین جهش هایی را به صورت کامل توجیه نمی کنند.
مهر نوشت: براستی، آن چه در بازار خودرو های مونتاژی رخداده، بالاتر از آن که ناشی از تغییر هزینه های تولید یا افزایش حقیقی قیمت تمام شده باشد، به تلفیقی از عوامل رفتاری و ساختاری مربوط می شود. افزایش انتظارات تورمی، کاهش اعتماد به ثبات اقتصادی، محدودیت عرضه و همینطور سفته بازی، همگی در کنار هم سبب شده اند بازار از حالت تعادل فاصله بگیرد.
به همین دلیل داده های قیمتی نشان میدهد که این افزایش ها نه فقط مقطعی نبوده، بلکه بشکل گسترده ای به شکاف میان قیمت کارخانه و بازار دامن زده و این فاصله را در تعدادی مدلها به بیشتر از ۱۰۰ درصد رسانده است.
جزئیات قیمتی
بررسی جزئی تر بازار نشان میدهد که در خیلی از خودرو های مونتاژی چینی، اختلاف قیمت کارخانه و بازار به بیشتر از ۱۰۰ درصد رسیده است. این در حالیست که در یک بازار متعادل، چنین فاصله ای به طور معمول یا وجود ندارد یا در محدوده های بسیار محدود باقی می ماند. اما در شرایط فعلی، خودروهایی مانند تیگو F۸ پرومکس، آریزو ۸، لاماری ایما و پیکاپ G۹ با فاصله های قیمتی سنگین در بازار معامله می شوند؛ بطوریکه قیمت بازار تعدادی از این محصولات حتی دو برابر نرخ کارخانه یا بیشتر شده است.
بطور مثال، پیکاپ G۹ با قیمت کارخانه ای حدود دو میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان، در بازار به حدود شش میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان رسیده است. این اختلاف ۱۵۰ درصدی نشان میدهد که بازار عملا از منطق هزینه تولید فاصله گرفته و وارد فضای سفته بازی شده است. در همین حال، خودروهایی مانند تیگو F۸ پرومکس و آریزو ۸ هم با اختلاف بالاتر از ۱۰۰ درصدی در بازار معامله می شوند.
نظارت کجاست؟
نکته مهم تر این است که این روند محدود به یک یا دو مدل خاص نیست، بلکه به یک الگوی فراگیر در کل بازار خودرو های مونتاژی تبدیل گشته است. حتی خودروهایی که در گذشته اختلاف قیمتی کمتری داشتند، حالا با رشد سریع قیمت در بازار آزاد رو به رو شده اند. این مورد نشان میدهد که عامل اصلی، نه خصوصیت های فنی یا برند خودرو، بلکه شرایط کلی بازار و انتظارات شکل گرفته در آن است.
در این بین، نقش سیاستهای عرضه و واردات هم بسیار پررنگ است. محدودیت واردات خودرو های خارجی سبب شده بخش قابل توجهی از تقاضا بسمت خودرو های مونتاژی داخلی سازی شده هدایت شود. این در حالیست که اگر واردات بشکل رقابتی و آزاد انجام می شد، خیلی از کارشناسان باور دارند سطح نرخها در بازار داخلی به مراتب پایین تر و متعادل تر می بود. به بیان دیگر، بخش مهمی از فشار قیمتی فعلی ناشی از کمبود انتخابهای جایگزین برای مصرف کننده است.
از طرفی، سیاست قیمت گذاری هم همچنان یکی از عوامل اصلی در ایجاد این شکاف بحساب می آید. زمانی که قیمت کارخانه بصورت اداری و غیرمنعطف تعیین می شود، اما هزینه های تولید و شرایط بازار آزاد تابع تورم و قیمت ارز هستند، فاصله میان این دو قیمت بصورت طبیعی بیشتر می شود. این فاصله بتدریج به یک رانت تبدیل گشته و زمینه ورود واسطه ها و سفته بازان را فراهم می آورد.
رفتارهای سرمایه ای هم در این بین نقش قابل توجهی دارند. در شرایطی که بازارهای مالی دیگر با عدم قطعیت مواجهند، قسمتی از نقدینگی بسمت بازار خودرو حرکت می کند. خودرو در چنین فضایی از یک کالای مصرفی به یک دارایی سرمایه ای تبدیل می شود و همین تغییر ماهیت، فشار تقاضا را بیشتر می کند و به سفته بازی و حواله فروشی دامن میزند به شکلی که بازار فروش حواله خودرو با قیمتی اندکی بیشتر از کارخانه داغ تر از همیشه میشود.
نکته قابل تأمل این است که این افزایش نرخها لزوماً به بهبود کیفیت یا افزایش ارزش حقیقی خودرو ها منجر نشده است. در خیلی از موارد، افزایش قیمت ها صرفا ناشی از شرایط بازار است نه ارتقاء محصول. این مورد سبب شده شکاف میان ارزش حقیقی و قیمت معاملاتی خودرو ها بیشتر شود و نوعی حباب قیمتی در بازار شکل بگیرد.
بازار خودرو های مونتاژی چینی در ایران در وضعیت فعلی بالاتر از آن که تابع منطق اقتصادی کلاسیک باشد، تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل رفتاری، سیاستی و روانی قرار گرفته است. ادامه این روند در صورت عدم اصلاح ساختار عرضه، عدم تشدید نظارت و مخدوش بودن فضای واردات، می تواند به تداوم بی ثباتی و عمیق تر شدن شکاف قیمتی منجر شود؛ شکافی که در نهایت هزینه آنرا مصرف کننده نهائی پرداخت خواهد نمود.
در مجموع، آن چه امروز در بازار خودرو های مونتاژی مشاهده می شود، نتیجه هم زمان یک شوک بیرونی (تحولات بعد از جنگ) و مشکلات ساختاری داخلی است. این ترکیب سبب شده تا نرخها در مدت زمانی کوتاه «منفجر» شوند و شکاف میان کارخانه و بازار به سطوحی بی سابقه برسد. در صورت تداوم این شرایط، نه فقط امکان بازگشت سریع به تعادل وجود ندارد، بلکه احتمال ایجاد حباب های قیمتی عمیق تر هم دور از انتظار نخواهد بو ازاین رو تشدید نظارت بر بازار و حضور موثر متولیان همچون وزارت صمت در بازار خودرو بالاتر از پیش ضروری به نظر می آید.
۲۲۳۲۲۵
بطور خلاصه، پیکاپ G۹ با قیمت کارخانه ای حدود دو میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان، در بازار به حدود شش میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان رسیده است. حتی خودروهایی که در گذشته اختلاف قیمتی کمتری داشتند، حالا با رشد سریع قیمت در بازار آزاد مواجه شده اند. رفتارهای سرمایه ای هم در این میان نقش قابل توجهی دارند.
منبع: betononline.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب