پرستاران سوختگی حمایت می خواهند
به گزارش بتن آنلاین، رییس انجمن سوختگی ایران با تکیه بر کمبود نیروی پرستاری در بخش های سوختگی کشور، فرسودگی شغلی، مشکلات معیشتی، نبود حمایت های روانی مستمر و مهاجرت پرستاران باتجربه را از مهم ترین چالش های این حوزه دانست و هشدار داد: ادامه این شرایط می تواند کیفیت مراقبت های پرستاری، ایمنی بیماران و دستاوردهای درمانی را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش بتن آنلاین به نقل از خبر آنلاین، حمید صالحی، رییس انجمن سوختگی ایران، با تشریح شرایط دشوار فعالیت پرستاران در بخش های سوختگی، از کمبود نیروی انسانی، نارضایتی شغلی، مشکلات معیشتی و فشارهای روانی ناشی از مراقبت مستمر از بیماران دچار سوختگی سخن گفت و بر لزوم حمایت بیش از این گروه از کادر درمان تاکید کرد.
ایلنا در خبری نوشت: وی با اشاره به این که پرستاری سوختگی از دشوارترین حوزه های حرفه پرستاری در جهان به حساب می آید، اظهار نمود: با وجود پیش بینی امکان بازنشستگی بعد از ۲۰ سال سابقه خدمت برای شاغلان این حوزه، ظاهراً این قانون در عمل اجرا نمی گردد. از طرف دیگر، کمبود نیروی پرستاری و نبود حمایت های متناسب با سختی کار، شرایط فعالیت و ماندگاری پرستاران در این بخش ها را دشوار کرده است.
وضعیت نیروی انسانی پرستاری در بخش های سوختگی کشور چه طور است؟
همان گونه که همکاران کادر درمان نیز واقف هستند، پرستاری یکی از مشقت بارترین مشاغل در حوزه بهداشت و درمان بحساب می آید. در بین رشته های پرستاری، پرستاری سوختگی دشوارترین نوع این حرفه در سطح جهان است و دلیلهای گوناگونی نیز برای این دشواری وجود دارد. به همین دلیل، پرستاری سوختگی در زمره مشاغل سخت قرار گرفته و بر مبنای قوانین مربوطه، این افراد می توانند بعد از ۲۰ سال سابقه خدمت بازنشسته شوند؛ هرچند ظاهراً این قانون در عمل اجرا نمی شود.
به طور کلی، پرستاری در تمام رشته ها کاری دشوار و پرمشقت است. در عین حال، برخی حوزه ها مانند پرستاری روان پزشکی در بخش های روان پزشکی و بخصوص پرستاری سوختگی، نسبت به سایر رشته ها دشواری بیشتری دارند.
آیا تعداد پرستاران شاغل در بخش های سوختگی متناسب با تعداد بیماران و شدت نیازهای مراقبتی آنان است؟
قطعاً خیر. کمبود نیروی پرستاری نه فقط در حوزه سوختگی، بلکه در دیگر رشته های پرستاری نیز وجود دارد. بیمار دچار سوختگی، علاوه بر مراقبت های معمول پرستاری، به پانسمان های تخصصی و دریافت برخی خدمات ویژه نیاز دارد؛ موضوعی که پرستاری سوختگی را از سایر رشته ها متمایز می کند. عدم تناسب میان تعداد بیماران و کادر پرستاری، ناشی از کمبود کلی نیروی پرستاری در کشور است و این مشکل به واقع وجود دارد.
مهم ترین چالش های پرستاران شاغل در مراکز درمانی سوختگی کشور چیست؟
فرسودگی شغلی یکی از مهم ترین این چالش هاست. بر مبنای مطالعه ای که اخیراً در یکی از مجلات معتبر خارجی و مستقل در رابطه با سوختگی انتشار یافته است، پرستاران شاغل در بخش های سوختگی، در مقایسه با سایر مشاغل و حتی همکاران خود در بخش های دیگر، با سطوح بالاتری از فرسودگی شغلی مواجهند. این افراد بیشتر گرفتار اضطراب و افسردگی می شوند و مشکلات ناشی از کار در بخش سوختگی، اغلب به زندگی شخصی و خانوادگی آنان نیز منتقل می شود.
یکی از مشکلات موجود، بی توجهی کافی به این گروه از منظر سلامت روان و فرسودگی شغلی است. حتی در صورت وجود تسهیلاتی مانند قانون بازنشستگی قبل از موعد که قبل تر به آن اشاره شد، به سبب کمبود کلی نیروی پرستاری در کشور، این قانون نیز اجرا نمی شود.
زمانی که یک رشته با سطوح بالایی از فرسودگی شغلی و مشکلات سلامت روان هم راه است، ضروری است توجه ویژه ای به آن معطوف شود؛ چونکه در صورت بی توجهی، توانایی پرستاران در عرضه مراقبت مناسب به بیماران کم کم کاهش خواهد یافت.
حقوق و مزایای پرستاران بخش های سوختگی تا چه میزان با مسئولیت ها و فشار کاری آنان تناسب دارد؟ آیا مزایای ویژه ای متناسب با شرایط کاری این پرستاران درنظر گرفته شده است؟
هرچند آمار دقیق و رسمی در این مورد در دسترس نیست، اما بر مبنای گفت و گو با همکاران پرستار، بنظر می رسد تفاوت قابل توجهی در این مورد وجود ندارد. حقوق پایه ای که این پرستاران دریافت می کنند، ظاهراً با حقوق سایر رشته های پرستاری تفاوتی ندارد. این مورد نیازمند بررسی دقیق تر است و در صورت تأیید، کاملا غیرمنصفانه خواهد بود و رضایت شغلی را به شدت کاهش خواهد داد.
برای نمونه، پرستاران بخش سوختگی حتی در صورت برخورداری از مرخصی بیشتر، در حدود یک ماه در سال، به سبب مشکلات معیشتی ناچارند در بالاتر از یک محل کار کنند؛ مسئله ای که در عمل این تسهیلات را بی اثر می سازد. بنابراین، رسیدگی به این مورد باید مستقیماً در همان بخشی صورت گیرد که پرستاران در آن مشغول به کار هستند.
با توجه به خطر عفونت در بیماران سوختگی، چه اقداماتی برای پیشرفت استانداردهای کنترل عفونت و پشتیبانی از پرستاران انجام می شود؟
لازم است توضیح دهم که عفونت در این بیماران به طور معمول از بیمار به بیمار دیگر منتقل می شود و به سبب وجود زخم های باز، خطر سرایت آن به کادر درمان، مانند آن چه در دوران همه گیری کووید تجربه شد، وجود ندارد. دشواری کار پرستاران بخش سوختگی بیشتر ناشی از ماهیت خود کار است که خیلی مشکل و طاقت فرساست و عمدتا بر سلامت روان آنان تاثیر می گذارد.
پرستاران سوختگی به سبب مواجهه مداوم با درد شدید بیماران، لطمه های گسترده جسمی و گاهی مرگ بیماران، فشار روانی زیادی را تجربه می کنند. چه حمایت هایی برای سلامت روان آنان درنظر گرفته شده است؟
در حوزه سلامت روان پرستاران، تنها اقدامی که تا حالا از راه انجمن و با همکاری برخی دانشگاه ها توانسته ایم انجام دهیم، فراهم کردن امکان مشاوره های روان شناسی و روان پزشکی برای آنان بوده است. در عین حال، این حمایت در همین حد محدود باقیمانده و نظام حمایتی منظم و دوره ای، مانند معاینات ادواری که در خیلی از مشاغل صنعتی وجود دارد، برای این گروه پیش بینی نشده است.
در نتیجه، مگر آنکه خود پرستار احساس نیاز کند و برای دریافت خدمات مشاوره ای مراجعه کند، اقدام دیگری صورت نمی گیرد. این در شرایطی است که خیلی از پرستاران به سبب درگیری شدید با کار و مسایل زندگی، تا آن زمان که مشکلات به مرحله جدی نرسند، به سلامت روان خود توجه نمی کنند.
سوختگی همچون بیماری هایی است که با نرخ بالایی از مرگ ومیر همراه می باشد و پرستاران بیشترین مواجهه را با درد و رنج بیماران دارند. در چنین شرایطی، حتی در صورت کنترل اوضاع، فرد ناخودآگاه از نظر روانی تحت تاثیر قرار می گیرد و فشار کاری نیز بطور مداوم ادامه دارد.
آیا فرسودگی شغلی می تواند سبب کاهش کیفیت مراقبت یا خروج پرستاران باتجربه از بخش های سوختگی شود؟
هرچند آمار دقیق و رسمی در دسترس نیست، اما بر مبنای مشاهدات میدانی، بعضی از پرستارانی که قبل تر در همین مراکز با ما همکاری داشتند، حالا به کشورهای مختلف، همچون استرالیا و انگلیس، مهاجرت کرده اند. این روند محدود به پرستاران بخش سوختگی نیست و در سطح کلی پرستاری کشور نیز مشاهده می شود. این مسایل قابل انکار نیستند؛ شرایط زندگی و کاری دشوار شده و حمایت های موجود نیز ناکافی است.
برای جذب پرستاران جوان به حوزه سوختگی و ایجاد انگیزه برای فعالیت بلند مدت آنان در این بخش، چه راهکاری پیشنهاد می کنید؟
پیشنهاد من، که بارها نیز بر آن تاکید کرده ایم، حمایت، حمایت و باز هم حمایت است. یکی از مهم ترین مطالبات پرستاران، برخورداری از حمایت های مالی و بهبود شرایط معیشتی است؛ موضوعی که با عنایت به تورم و افزایش روز افزون هزینه های زندگی، اهمیت دوچندانی پیدا کرده است. واقعیت اینست که با حقوق و مزایای فعلی و در شرایط اقتصادی موجود، ادامه فعالیت برای پرستاران دشوار و در بعضی موارد تحمل ناپذیر شده است.
پرستاران شاغل در بخش های سوختگی هر روز در محیطی دشوار و پرفشار فعالیت می نمایند و با بیمارانی مواجهند که شرایط جسمی و روحی آنان به قدری دشوار است که حتی خانواده هایشان نیز گاهی توان تحمل این شرایط را ندارند. بنابراین، فعالیت در این زمینه مستلزم برخورداری از قابلیتهای حرفه ای، صبر و تحمل بالا و آمادگی روحی قابل توجهی است.
ازاین رو، اگر می خواهیم پرستاران جوان را به فعالیت در حوزه سوختگی جذب نماییم و انگیزه لازم را برای ماندگاری طولانی مدت آنان در این بخش فراهم آوریم، باید حمایت های مالی و معیشتی را در اولویت قرار دهیم و متناسب با سختی ها و فشارهای این حرفه، به مطالبات آنان پاسخ دهیم. بدون حمایت مؤثر و بهبود شرایط معیشتی و شغلی، نمی توان انتظار داشت که پرستاران با انگیزه کافی در این زمینه دشوار و تخصصی به فعالیت خود ادامه دهند.
آیا فقدان رضایت مالی، در کنار سایر چالش های شغلی، می تواند به افزایش فرسودگی شغلی و کاهش توان حرفه ای پرستاران منجر شود؟
به نظر می رسد حمایت های مالی و معیشتی باید به شکل ویژه مورد توجه قرار گیرند؛ بخصوص در حوزه های تخصصی و دشواری همچون روان پزشکی و سوختگی که پرستاران شاغل در آنها با فشارهای روانی و جسمی مضاعفی مواجهند. بااینکه جامعه پرستاری کشور بطور کلی با مشکلات گوناگونی روبه روست، پرستاران شاغل در این بخش ها به سبب ماهیت خاص فعالیتهای حرفه ای خود، در معرض ضعف بیشتری قرار دارند.
با توجه به ادامه کمبود نیروی پرستاری و تشدید فرسودگی شغلی، این شرایط چه پیامدهایی می تواند برای بیماران دچار سوختگی به همراه داشته باشد؟
رعایت استانداردهای درمان بیماران دچار سوختگی، مستلزم توجه هم زمان به ابعاد مختلف مراقبت و درمان، بخصوص تامین نیروی انسانی متخصص، کافی و برخوردار از صلاحیت حرفه ای است.
یکی از ارکان اساسی و تعیین کننده در عرضه خدمات درمانی مؤثر به بیماران دچار سوختگی، برخورداری از نیروی انسانی کارآمد، متخصص و باتجربه است. نیروی انسانی کارآمد باید از دانش تخصصی کافی، مهارت های بالینی و تجربه لازم برخوردار باشد و از نظر تعداد نیز متناسب با نیازهای بیماران و استانداردهای مراقبتی تامین شود.
خروج نیروهای باتجربه و توانمند از بخش های سوختگی، بخصوص پرستارانی که همچنان از دانش، مهارت و توانایی حرفه ای بالایی برخوردار می باشند، می تواند چالش های جدی در پروسه مراقبت از این بیماران ایجاد نماید.
تمایل این نیروها به ترک بخش های سوختگی و انتقال به قسمتهایی با فشار کاری کمتر، در صورت تداوم، سبب کاهش ظرفیت تخصصی و تضعیف کیفیت مراقبت های پرستاری خواهد شد. باید توجه داشت که ایران همچون کشورهایی است که با بار قابل توجهی از بیماران دچار سوختگی روبرو است. در چنین شرایطی، حتی اگر سایر امکانات و زیرساخت های درمانی نیز به خوبی فراهم باشند، بدون برخورداری از کادر درمانی کافی و کارآمد، بخصوص پرستاران که یکی از ارکان اصلی نظام مراقبت از بیماران محسوب می شوند، نمی توان به نتایج درمانی مطلوب دست پیداکرد.
تداوم کمبود نیروی پرستاری متخصص در بخش های سوختگی می تواند خطر افزایش مرگ ومیر بیماران، افزایش میزان عفونت های در رابطه با سوختگی و کاهش اثربخشی مراقبت های درمانی را به همراه داشته باشد. درنتیجه، رسیدن به دستاوردهای مطلوب درمانی و پیشرفت کیفیت زندگی بیماران با دشواری بیشتری مواجه خواهد شد.
بنابراین، تامین نیروی انسانی متخصص و کافی، حفظ نیروهای باتجربه و ایجاد شرایط مناسب برای ادامه فعالیت حرفه ای پرستاران در بخش های سوختگی، از نیازمندیهای اساسی پیشرفت کیفیت درمان و افزایش ایمنی بیماران است. این مورد فقط یک مسئله نیروی انسانی نیست، بلکه مستقیماً باکیفیت خدمات درمانی و دستاوردهای بالینی بیماران ارتباط دارد.
برای اجرای استانداردهای علمی و به روز پرستاری در بخش های سوختگی، چه موانعی وجود دارد؟
مهم ترین مانع در این حوزه، کمبود نیروی پرستاری است. دومین چالش اساسی، نارضایتی شغلی و معیشتی پرستاران است؛ بگونه ای که حتی نیروهای موجود نیز در شرایط فعلی، از حمایت ها و امکانات کافی برای ادامه فعالیت حرفه ای خود برخوردار نیستند. از طرف دیگر، پیشرفت کیفیت مراقبت های پرستاری مستلزم برگزاری دوره های آموزشی مستمر و تخصصی است تا پرستاران بتوانند دانش و مهارت های خودرا متناسب با آخرین استانداردهای علمی و شیوه های نوین مراقبتی به روز نگه دارند.
تحقق این امر مستلزم اختصاص زمان کافی برای آموزش، فراهم کردن فرصتهای مناسب جهت شرکت در دوره های تخصصی و ایجاد تسهیلات ضروری جهت حضور مؤثر پرستاران در برنامه های آموزشی است.
موضوع مهم دیگر، پشتیبانی از سلامت روان پرستاران شاغل در بخش های سوختگی است. فعالیت در این بخش به سبب مواجهه مستمر با شرایط دشوار بیماران، رنج و درد آنان و فشارهای روانی ناشی از ماهیت کار، می تواند زمینه ساز فرسودگی شغلی، اضطراب و مشکلات روان شناختی شود. بنابراین، ضروری است حمایت های روانی و اجتماعی مؤثر، برنامه های پیش گیری از فرسودگی شغلی و امکانات ضروری جهت حفظ سلامت روان این گروه از کارکنان فراهم گردد.
متأسفانه، حمایت های موردنیاز پرستاران در این مورد طی سالهای گذشته متناسب با دشواری های حرفه ای آنان نبوده است. ما بارها بر لزوم توجه به این مسایل تاکید کرده ایم، اما همچنان کمبود نیروی انسانی، مشکلات معیشتی، محدودیت فرصتهای آموزشی و ناکافی بودن حمایت های روانی و شغلی، از مهم ترین موانع پیشرفت کیفیت مراقبت های پرستاری در بخش های سوختگی به شمار می روند.
ما پزشکان، حتی در بخش های تخصصی و دشواری مانند بخش های سوختگی، به طور معمول در چارچوب درمانگاه، بیماران را در ساعات ابتدایی روز ویزیت می نماییم و سرانجام، امکان دارد روزانه یک تا دو ساعت با هر بیمار ارتباط مستقیم داشته باشیم. درحالی که بخش عمده ای از رنج و درد بیماران و دشواری های ناشی از روند درمان را پرستاران از نزدیک مشاهده می کنند و مسئولیت اصلی مراقبت مستمر از این بیماران بر عهده آنان است. پرستاران به طور معمول حداقل هشت ساعت در هر شیفت کاری فعالیت می نمایند و در بعضی موارد، مدت شیفت های کاری آنان به ۱۲ ساعت نیز می رسد. در طول این ساعات، بطور مستمر با شرایط دشوار بیماران، درد و رنج آنان و چالش های جسمی و روانی ناشی از مراقبت از بیماران دچار سوختگی مواجهند.
بنابراین، ما پزشکان، به عنوان افرادی که از نزدیک شاهد سختی ها و دشواری های کار پرستاران هستیم، می توانیم گواهی دهیم که این گروه از کادر درمان به حمایت های بیشتری نیاز دارند. لازم است که شرایط کاری، معیشتی و روانی آنان بالاتر از گذشته مورد توجه قرار گیرد و اقدامات مؤثری برای بهبود وضعیت حرفه ای و افزایش رضایتمندی شغلی آنان صورت گیرد.
چه انتظاری از سازمان نظام پرستاری کشور برای پیگیری مطالبات پرستاران، بخصوص شاغلان در بخش های سوختگی، وجود دارد؟
موضوع مهم دیگر، انتظاری است که از سازمان نظام پرستاری کشور داریم. امیدواریم این سازمان با عنایت به جایگاه و مسئولیت حرفه ای خود، نقش مؤثرتری در پیگیری مطالبات پرستاران، بخصوص شاغلان در بخش های تخصصی و دشواری مانند سوختگی، ایفا کند. بااینکه سازمان نظام پرستاری کشور در جهت پشتیبانی از جامعه پرستاری اقداماتی انجام داده است، اما به اعتقاد من، این سازمان بخصوص در مقطعی حدود هفت تا ۱۰ سال پیش، در انتخاب مسیر پیگیری مطالبات پرستاران با چالش هایی مواجه گردید.
به جای آنکه تمرکز اصلی بر پیگیری مطالبات قانونی و برحق پرستاران و سعی برای رفع مشکلات حرفه ای و معیشتی آنان قرار گیرد، نوعی تقابل میان جامعه پرستاری و جامعه پزشکی شکل گرفت که از دید من، سبب انحراف از مسیر اصلی تحقق این مطالبات شد.
درحالی که پزشکان و پرستاران، در کنار دیگر اعضای کادر درمان، همگی در یک مسیر و با هدف مشترک حفظ سلامت بیماران و پیشرفت کیفیت خدمات درمانی فعالیت می نمایند. این گروه ها نه در تقابل با یکدیگر، بلکه از راه تعامل و همکاری می توانند به اهداف نظام سلامت دست یابند. از این رو، تاکید بر اختلافات و ایجاد فضای تقابل میان این دو گروه، کمکی به حل مشکلات موجود نخواهد کرد. انتظار و درخواست من از سازمان نظام پرستاری کشور اینست که با بازبینی در نگاههای گذشته، زمینه را برای تقویت تعامل و هم افزایی میان جامعه پرستاری، جامعه پزشکی و سایر گروههای درمانی فراهم آورد.
ضروری است همه این گروه ها با همکاری و هم افزایی، برای افزایش رضایتمندی شغلی پرستاران، تقویت انگیزه آنان برای ماندگاری در بخش های تخصصی و دشواری مانند سوختگی و فراهم کردن زمینه جذب نیروهای جوان تر به این حوزه تلاش کنند. بی تردید، تقویت همکاری میان اعضاء کادر درمان و حمایت مؤثر از پرستاران، اهمیت بالای ی در پیشرفت کیفیت مراقبت ها و بهبود دستاوردهای درمانی بیماران خواهد داشت.
منبع: بتن آنلاین
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب