لغو آزمون های پزشکی تصمیمی برای عبور از بحران یا تجربه ای برای آینده؟
بتن آنلاین: جنگ، بحران و شرایط اضطراری، گاهی تصمیم هایی را به مدیران تحمیل می کند که در ایام عادی شاید هیچ گاه مطرح نمی شد. اما آیا این تصمیم ها باید به الگویی برای سیاستگذاری آموزشی تبدیل شوند؟ این پرسشی است که اینروزها بعد از لغو آزمون های علوم پایه و پره انترنی و جایگزینی شرط معدل برای قسمتی از دانشجویان پزشکی، بالاتر از گذشته مطرح گردیده است.
به گزارش بتن آنلاین به نقل از خبر آنلاین، آن چه روی داده، فقط تغییر شیوه برگزاری یک آزمون نیست. موضوع، نسبت میان «مدیریت بحران» و «حفظ استانداردهای آموزش پزشکی» است؛ استانداردهایی که مقرر است چند سال بعد، کیفیت خدمات درمانی کشور بر پایه آنها سنجیده شود.
ماجرا از زمانی شروع شد که مجموعه ای از شرایط ویژه، از دستاوردهای جنگ گرفته تا درخواست های گسترده بخشی از دانشجویان برای لغو آزمون های جامع، مسیر تصمیم گیری وزارت بهداشت را عوض کرد. بالاخره، آزمون ها کنسل شد و معاونت آموزشی وزارت بهداشت اعلام نمود گروهی از دانشجویان در صورت کسب حداقل معدل، بدون شرکت در آزمون پذیرفته می شوند و سایر دانشجویان در آزمون شهریور شرکت خواهند کرد.
در نگاه نخست، این تصمیم می تواند پاسخی منطقی به یک وضعیت استثنایی باشد؛ اما در کنار آن، پرسش مهم تری نیز شکل گرفته است؛ آیا آموزش پزشکی برای مواجهه با بحران، راهکاری جز تغییر در نظام ارزیابی دانشجویان ندارد؟
آزمونی که فقط یک امتحان نیست
شاید بسیاری تصور کنند آزمون های علوم پایه و پره انترنی فقط امتحان پایان یک مقطع تحصیلی هستند، اما در ساختار آموزش پزشکی، این آزمون ها نقش مهم تری بر عهده دارند.
دانشگاه های علوم پزشکی کشور از نظر شیوه آموزش، نحوه ارزشیابی، سختگیری استادان و حتی استانداردهای نمره دهی یکسان نیستند. در چنین شرایطی، معدل یک دانشجو در یک دانشگاه الزاماً معادل همان معدل در دانشگاه دیگر نیست. آزمون های ملی دقیقاً برای کاهش همین تفاوت ها طراحی شده اند تا همه دانشجویان، فارغ از محل تحصیل، با یک معیار مشترک سنجیده شوند.
به همین دلیل است که برخی اعضاء هیات علمی اعتقاد دارند جایگزینی معدل با آزمون، فقط یک تصمیم اجرائی نیست، بلکه تغییری در فلسفه نظام ارزیابی آموزش پزشکی به حساب می آید.
دکتر سامان شیخی، جراح عمومی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز در اینباره می گوید: آزمون های ملی بیشتر از آنکه ابزار حذف دانشجویان باشند، نقش حفظ استانداردهای آموزشی را ایفا می کنند و تغییر مکرر آنها می تواند کم کم اعتماد به نظام ارزیابی را کم کند.
در واقع، این آزمون ها فقط عملکرد دانشجویان را نمی سنجند؛ بلکه یکی از معدود ابزارهای سنجش کیفیت آموزش در دانشگاه های مختلف نیز به شمار می روند.
تصمیمی برای امروز یا الگویی برای فردا؟
البته نمی توان شرایط اتخاذ این تصمیم را نادیده گرفت. اختلال در برنامه های آموزشی، شرایط ناشی از جنگ و نگرانی درباره ی تاخیر در روند تحصیل دانشجویان، تصمیم گیری را برای سیاست گذاران آموزشی دشوار کرده بود.
معاونت آموزشی وزارت بهداشت نیز در آئین نامه های خود تاکید کرده است که هدف از این تصمیم، کاهش فشار روانی بر دانشجویان و پیشگیری از طولانی شدن پروسه آموزشی بوده است.
با این حال، برخی کارشناسان اعتقاد دارند چالش اصلی از جایی شروع می شود که تصمیم های اضطراری، کم کم به رویه تبدیل شوند. به اعتقاد آنان، سیاستگذاری آموزشی باید بتواند میان انعطاف در شرایط بحران و حفظ استانداردهای علمی تعادل برقرار کند.
این نگرانی زمانی پررنگ تر می شود که تجربه سالهای قبل مرور شود. در دوران همه گیری کرونا نیز بخشی از آزمون های پزشکی با تغییر در زمان یا شیوه برگزاری مواجه گردید و الان بار دیگر، بحرانی دیگر نظام ارزیابی را تحت تأثیر قرار داده است.
استانداردهایی که به آرامی تغییر می کنند
منتقدان تصمیم اخیر اعتقاد دارند مسئله اصلی، حذف یک آزمون نیست؛ بلکه تکرار الگویی است که امکان دارد در بحران های بعدی نیز باردیگر تکرار شود.
دکتر حسین بهاری، متخصص چشم پزشکی، نیز باور دارد که در چنین شرایطی وجود یک معیار ملی برای سنجش دانش، بیشتر از گذشته اهمیت پیدا می کند.
به گفته او، آزمون های جامع یکی از ابزارهای حفظ کیفیت آموزش هستند و کاهش نقش آنها می تواند در بلند مدت بر استانداردهای آموزشی اثر بگذارد.
از سوی دیگر، عملکرد وزارت بهداشت در دیگر آزمون های ملی، مانند آزمون دستیاری، نشان داده است که اصل برگزاری آزمون های استاندارد بازهم مورد تاکید این وزارتخانه است. همین مساله این پرسش را مطرح می کند که چرا درباره ی آزمون های علوم پایه و پره انترنی، رویکرد متفاوتی گرفته شد.
آیا آموزش پزشکی نقشه راه بحران دارد؟
یکی از پرسش های طرح شده بعد از آئین نامه های اخیر اینست که آیا نظام آموزش پزشکی برای شرایط اضطراری، از پیش برنامه و چارچوب مشخصی دارد یا تصمیم ها متناسب با هر بحران اتخاذ می شوند. تغییر چندباره روند برگزاری آزمون های علوم پایه و پره انترنی، از تعویق و لغو تا جایگزینی شرط معدل برای بخشی از دانشجویان، اهمیت تدوین دستورالعملی روشن برای مدیریت بحران را برجسته کرده است.
در مقابل، ازسرگیری برخی آزمون های ملی وزارت بهداشت نشان داده است توجه به حفظ استانداردهای آموزشی بازهم وجود دارد. با این وجود، خیلی از کارشناسان اعتقاد دارند ثبات در سیاستگذاری و پیش بینی سازوکارهای مشخص برای شرایط ویژه، می تواند هم از دانشجویان حمایت کند و هم نگرانی ها درباره ی نظام ارزیابی را کم کند.
فراتر از یک آزمون
جایگزینی شرط معدل برای گروهی از دانشجویان شاید تصمیمی موقت و متناسب با شرایط خاص کشور باشد، اما اهمیت این مساله فراتر از یک آئین نامه یا یک دوره آزمون است. کیفیت آموزش پزشکی باکیفیت خدمات درمانی آینده ارتباط مستقیم دارد و نظام ارزیابی یکی از مهم ترین ابزارهای حفظ این کیفیت به حساب می آید.
از همین رو، کارشناسان تاکید می کنند تصمیم های اضطراری هرچند در بعضی شرایط اجتناب ناپذیرند، اما بهتر است به رویه ای دائمی تبدیل نشوند. آن چه بیشتر از هر چیز اهمیت دارد، ایجاد تعادلی میان مدیریت بحران و صیانت از استانداردهای آموزشی است تا کیفیت آموزش پزشکی در بلند مدت تحت تأثیر شرایط مقطعی قرار نگیرد.
منبع: بتن آنلاین
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب